Τα ποτάμια που πληγώσαμε

Στη Σεούλ της Νότιας Κορέας, κατασκευάστηκε λεωφόρος πάνω από τον ποταμό Ετσεόν Γκι Ετσεόν. Οι Νοτιοκορεάτες όμως έχουν άλλη φιλοσοφία. Ο δήμαρχος της πόλης συγκρούστηκε με συγκοινωνιολόγους, εργολάβους, επιχειρηματίες και οδηγούς. Καταλαβαίνοντας το λάθος και τις συνέπειες, ξόδεψε εκατομμύρια γκρεμίζοντας τη λεωφόρο και αναδεικνύοντας τον ποταμό σε αξιοθέατο της πόλης.
-Οι Έλληνες έχουμε την αδυναμία να ξεχνάμε εύκολα. Δεν κάνει επομένως εντύπωση το γεγονός ότι τις τραγωδίες από πλημμύρες στον Νομό Αττικής τις θυμόμαστε μόνο όταν ξεσπάσει μια νέα τραγωδία.
-Οκτώβριος του 1994 και ο καλυμμένος με δρόμο σε μεγάλο τμήμα του Ποδονίφτης σπάει τα τσιμέντα και τα νερά πνίγουν ακόμα και το ιστορικό αρχείο του ΚΚΕ στον Περισσό. Εννέα άνθρωποι έχασαν τότε την ζωή τους, αλλά τα θύματα είναι συνολικά εκατοντάδες, με μεγάλες καταστροφές το 1991, το 1989, το 1980, το 1997, το 1961. Ο κατάλογος πολύ μακρύς φτάνει μέχρι το 1895…Συνεπώς τα ερωτήματα είναι ξεκάθαρα. Τι κάνουμε λάθος και πνιγόμαστε; Γιατί δεν υπάρχει λύση απέναντι στα ακραία αυτά φυσικά φαινόμενα; Η απάντηση είναι μία, Η φραγή και ο περιορισμός των δρόμων του νερού, με την ταυτόχρονη εξολόθρευση του φυσικού περιβάλλοντος.
-Ο Ιλισσός και η πηγή Καλλιρρόη, που έρεε σε ένα ιστορικό, όμορφο και γαλήνιο τοπίο, αντί να αναδειχθεί για το καλό της πόλης, έγινε δρόμος. Ο Κηφισός, ένας από τους μεγαλύτερους ποταμούς της Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας, κατέληξε να ταφή κάτω από μια λεωφόρο. Αν σκεφτούμε ότι ως την δεκαετία του 1960 οι Αθηναίοι έκαναν μπάνιο και ψάρευαν στα νερά του, θα συνειδητοποιήσουμε το μέγεθος της καταστροφής. Εως το 1950 η κεντρική πηγή του στο Κεφαλάρι της Κηφισιάς, ανέβλυζε 400 κυβικά μέτρα νερό την ώρα. Μικρά παιδάκια έκαναν μπάνιο στις αμπολές και πότιζαν τα κτήματα ως τα Πατήσια, που τότε ονομάζονταν ακόμη Παραδείσια! Το διαβολόρεμα διέσχιζε την οδό Σεβαστουπόλεως έως το 1960. Είχε μόνιμη ροή νερού και στην κοίτη του ζούσαν καβούρια! Απομεινάρια του τα μεγάλα πλατάνια του δρόμου. Μεγάλη η έκπληξη των κατοίκων, όταν κατά την ανέγερση κτηρίου στην περιοχή των Ελληνορώσων βρέθηκε νερό και καβούρια να ζουν ακόμη στο υπέδαφος. Στο Κολωνάκι, στο τέλος της οδού Λυκαβηττού, υπήρχε μια «διπλή» πηγή που έρεε μέσα από ένα σπήλαιο. Ήταν οι πηγές του Ηριδανού, ο οποίος εμφανίζεται στον Κεραμεικό. Σε αυτή την πηγή έπλεναν τα ρούχα τους οι παλιές Κολωνακιώτισσες με σκάφες. Ο Κυκλόβορος κατέβαινε στον οδό Βαλτινών και στο ύψος της λεωφόρου Αλεξάνδρας υπήρχε παραπόταμός του που σχημάτιζε χαράδρα. Συνέχιζε στην οδό Μάρνη και στο Μεταξουργείο σε ένα μαγευτικό τοπίο με λεύκες, πλατάνια, γεφυράκια και αμέριμνες αγελάδες. Από την άλλη πλευρά της Φωκίωνος Νέγρη ερχόταν το ρέμα Λεβίδι, με τις πλούσιες πηγές του, εκ των οποίων μια βρισκόταν στην οδό Αγίας Ζώνης, στο πλατάνι που υπάρχει ακόμη.
-Απομεινάρια των ρεμάτων αυτών είναι το ρέμα-οχετός του Προφήτη Δανιήλ στον Ελαιώνα. Η διήγηση για τα αθηναικά ποτάμια είναι σοκαριστική. Είναι μια ιστορία τσιμέντου και κακοποίησης. Η έλλειψη παιδείας μας οδήγησε σε μια άθλια μεγαλούπολη, αποκομμένη από τη φύση και την ιστορία. Στο εξωτερικό τα λάθη που έγιναν διορθώνονται με ριζοσπαστικές αποφάσεις. Πριν από αρκετά χρόνια στο Λονδίνο, ανοίχτηκε σκεπασμένος παραπόταμος του Τάμεση. Αντίθετα εδώ στην Ελλάδα οι αρμόδιοι, πρωθυπουργοί, υπουργοί, περιφερειάρχες και δήμαρχοι, γοητεύονται από την λογική του τσιμέντου, της ανοχής στην βιομηχανική ρύπανση, στα μπαζώματα και στα αυθαίρετα. Υπάρχει περίπτωση να βρεθεί πολιτικός με καρύδια, να μας κάνει ξανά την Αθήνα και την Ελλάδα ανθρώπινες;

Η πικρή αλήθεια…

Ένα καινούργιο κατάστημα στη Νέα Υόρκη πουλάει άντρες συζύγους. Πηγαίνει μια γυναίκα να ψωνίσει σύζυγο και στην είσοδο υπάρχει μια ταμπέλα που γράφει:
«Υπάρχουν έξι όροφοι που προσφέρουν άντρες, μπορείτε να διαλέξετε από όποιον όροφο θέλετε τον άντρα που προτιμάτε, όμως δεν μπορείτε να επιστρέψετε πίσω, στον τελευταίο όροφο υπάρχει μόνο έξοδος.»
-Η κυρία αναβαίνει στον πρώτο όροφο και διαβάζει σε μια ταμπέλα, «άντρες με δουλειά», συνεχίζει στον δεύτερο όροφο και διαβάζει. «Άντρες με δουλειά και όμορφοι.» Ανεβαίνει στον τρίτο όροφο και διαβάζει. «Άντρες πλούσιοι που αγαπάνε τα παιδιά, είναι και όμορφοι.» Ας ανέβω και στο τέταρτο σκέφτεται, φτάνει στον τέταρτο και διαβάζει, «άντρες όμορφοι, πλούσιοι, αγαπάνε τα παιδιά, είναι και ρομαντικοί!»
-Όμως η κυρία αποφασίζει να ανέβει στον πέμπτο όροφο και διαβάζει την επιγραφή, «άντρες όμορφοι, πλούσιοι, ρομαντικοί, βοηθάνε στις δουλειές του σπιτιού, αγαπάνε και τα παιδιά.» Αυτοί είναι ότι πρέπει σκέφτεται, αλλά ας ρίξουμε και μια ματιά στον έκτο, αναβαίνει και διαβάζει. «Εδώ δεν υπάρχουν άντρες, ο όροφος είναι παραπλανητικός για να δείξει ότι οι γυναίκες δεν είναι ικανοποιημένες με τίποτε, περάστε στην έξοδο, έχετε εισέλθει εδώ 31.637 γυναίκες.»

«To κοινωνικό μέρισμα» είναι προσβλητικό και ολέθριο

Η κυβέρνηση απαιτεί φόρους σαν να τους χρωστάμε, αλλά μοιράζουν δημόσιους πόρους λες και είναι ελεημοσύνη από το υστέρημά τους, πως μπερδεύουν την δημόσια τσέπη με την δική τους; Είναι μεγάλη προσβολή στον Έλληνα φορολογούμενο και μεγάλη τρικλοποδιά στα πόδια της ανάπτυξης.
-Η υπερβολική φορολογία, πέρα από αυτήν που είναι απολύτως απαραίτητη για τις ανάγκες του κράτους, είναι μέγα αμάρτημα δημόσιας πολιτικής. Αντί να μειώσει την υπέρμετρη φορολογία, αντί να εξορθολογίσει το φορολογικό σύστημα που βρίθει αδικιών, αντί να καταργήσει «έκτακτες» εισφορές που θα διαιωνίζονται, θα μοιράσει απλώς λίγα ευκαιριακά ξεροκόμματα σε ανθρώπους που θέλει να την ψηφίσουν, συγγνώμη, σε ανθρώπους που θεωρεί πως τα έχουν ανάγκη.
-Το να φορολογείς πολίτες για να επιστρέψεις τα χρήματα μετά, ακόμα και αν πρόκειται για ίσα ποσά, περιέχει διαδικασία καταστροφής. Γιατί να επενδύσει ο άλλος, για να του τα πάρει η κυβέρνηση να κάνει τον άη Βασίλη; Η κυβέρνηση δεν θέλει ουσιαστική ανάπτυξη, δεν θέλει αναξάρτητους και ισχυρούς πολίτες, αλλά στρατιά αδύναμων ανθρώπων να κάνουν αιτήσεις επί αιτήσεων για ένα ξεροκόμματο. Από την άλλη δηλώνει ότι οποιοσδήποτε παράγει είναι και θα είναι στο έλεος της κυβέρνησης. Ο καρπός των κόπων μας δεν ανήκει σε μας, αλλά σε κάποιον υπουργό που αποφασίζει όπως θέλει πως θα διανεμηθούν. Πλήρωσες παραπάνω, μην ανησυχείς, το κράτος θα βρει τρόπο να τα μοιράσει. Εξαιρετικό κίνητρο για να σταματήσεις να παράγεις και να προστεθείς στη στρατιά των αδύναμων.
-Υπάρχουν αρκετές λέξεις για να περιγράψουν μια τέτοια κοινωνία μιζέριας και παρακμής, με ένα αρπακτικό κράτος που μοιράζει τα χρήματά μας σαν να είναι δικά του, πάντως σύγχρονη δημοκρατία δεν λέγεται.

Ο αγελαδοτρόφος…

Μια παχιά κυρία πηγαίνει στο φαρμακείο να ζυγιστεί, την στιγμή που πάει να ανέβει στην ζυγαριά, μπαίνει μέσα ένας κύριος και της λέει:
-Σας κάνω για 93 κιλά κυρία μου.
Αυτή χωρίς να του δώσει σημασία, ανεβαίνει στην ζυγαριά η οποία την κάνει 93 κιλά ακριβώς, απορημένη τον ρωτάει.
-Μήπως είστε γιατρός, τόσα είμαι ακριβώς.
-Όχι κυρία μου δεν είμαι γιατρός, αγελαδοτρόφος είμαι!

«Σε τι χρησιμεύουν οι άνθρωποι;»

Ο σημαντικός Εβραίος στοχαστής και ιστορικός Γιουβάλ Νόα Χαράρι, υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι σύντομα θα αποκτήσουν ικανότητες που κάποτε θεωρούνταν «θεικές» σαν την αιώνια νιότη, το διάβασμα της ανθρώπινης σκέψης και τη δυνατότητα σχεδιασμού ζωής. Η τεχνητή νοημοσύνη και η βιοτεχνολογία τα επόμενα 20 με 30 χρόνια θα εκδιώξουν δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους από την αγορά εργασίας. Θα μεταμορφώσουν την οικονομία ολόκληρων κρατών. Κανένας μεγάλος παίκτης δεν θα θέλει να μείνει έξω από τον (νέο) «Γενναίο Νέο Κόσμο». Θα είναι αδιανόητο εάν για παράδειγμα, οι γενετικές έρευνες επιτραπούν στην Κίνα ή στο Χόνγκ Κονγκ, και απαγορευτούν στην Αμερική. Θα υπάρχουν υψηλού κόστους και υψηλού ρίσκου τεχνολογίες και κανένας δεν θέλει να απουσιάσει από το κεντρικό πεδίο δράσης.
-Κατά τον Χαράρι, θα υπάρξει μια τρομερή τεχνολογική αλλαγή, όχι σε 200 χρόνια αλλά σε 10,20,30 χρόνια. Πολλά από αυτά που διδάσκονται στα σχολεία, θα είναι εντελώς παρωχημένα στην αγορά εργασίας του 2040-2050. Η αυθεντία αρχίζει να μετακινείται από τον Homo sapiens και να κατευθύνεται προς τους αλγορίθμους. Το τυχόν δάνειό μας σε μια τράπεζα δεν θα κρίνεται από ένα νου, μια ψυχή, αλλά από έναν αλγόριθμο.
-Από την άλλη μεριά ο άνθρωπος θα έχει ανυψωθεί σε έναν σύγχρονο Θεό. Όλοι ωστόσο γνωρίζουμε την ιστορία με τον Ίκαρο. Στην προσπάθειά μας να τελειοποιηθούμε, μπορεί να αυτοκαταστραφούμε. Η εξέλιξη όμως βέβαια είναι νόμος της φύσης. Αλλά μετά τον Homo sapiens, τι; Εάν κάποια στιγμή η τεχνητή νοημοσύνη βρεθεί στα χέρια των ολίγων και η τεχνολογία ξεπεράσει τον άνθρωπό, που θα βρεθούμε; Μην ξεχνάμε τις πρόσφατες και επανειλημμένες προειδοποιήσεις του Στίβεν Χόκινγκ για τις απειλές από μια αυτονομημένη τεχνητή νοημοσύνη.
-Στην ερώτηση «Σε τι χρησιμεύουν οι άνθρωποι;» ο Χαράρι απαντά: «Σε τίποτα. Δεν υπάρχει κάποιο μέγα κοσμικό σχέδιο στο οποίο να διαδραματίζουμε κάποιον ρόλο. Δεν παίζεται κάποιο παγκόσμιο θεατρικό δρώμενο με ρόλο για τον Homo sapiens». Kάποιοι, όπως ο Όμηρος και ο Σαίξπηρ, μάλλον θα διαφωνήσουν, ο Μπέκετ ίσως όχι. Ο Χαράρι είναι ρεαλιστής, ματεριαλιστής, κυνικός, πανέξυπνος και οξυδερκέστατος. Όμως είναι δυνατόν, όπως ισχυρίζεται, να μην είμαστε παρά μια μείξη σειρών ηλεκτρικής ενέργειας και νευρωνικών αντιδράσεων που μπορούν να στραφούν από την μια δυνατότητα στην άλλη; Ένα έθνος, μια τράπεζα, ένα νόμισμα δεν μπορούν να υποφέρουν, ένας πολίτης, ένας εργαζόμενος, μπορεί.
-Ας μην ξεχνάμε το περίφημο «ξυράφι του Οκαμ», μια επιστημονική αρχή, η οποία αποδίδεται στον άγγλο φιλόσοφο Λογικής και φραγκισκανό μοναχό του 140ου αιώνα Γουλιέλμο του Οκαμ. Η αρχή αυτή απότελεί τη βάση της μεθολογικής απαγωγής. Στην απλούστερη μορφή της εκφράζεται ως εξής: «Κανείς δεν θα πρέπει να προβαίνει σε περισσότερες εικασίες από όσες είναι απαραίτητες». Η πιο απλή οδός είναι πάντα η πιο πιθανή. Προσωπικά πιστεύω, ότι όλες οι ερωτήσεις έχουν την πιο απλή και την πιο περίπλοκη απάντηση συγχρόνως: τον Άνθρωπο και την προσπάθειά του να δώσει νόημα στην ύπαρξή του. Κάτι που υπερβαίνει τις αλγοριθμικές εξηγήσεις και τις ευκολίες της τεχνολογικής θεοποίησης.

Αλέξης Σταμάτης από τα Νέα-νέες εποχές

Οικονομία λόγου και αμεσότητα νοήματος…

Σε ένα Λύκειο θηλέων, ο φιλόλογος έβαλε άσκηση στις μαθήτριες να γράψουν μια μικρή ιστορία, όσο το δυνατόν μικρότερη, που να περιλαμβάνει τις 3 έννοιες:
1.Θρησκεία 2.Σεξ 3.Μυστήριο.
-Μια 17χρονη μαθήτρια έγραψε. «Θεέ μου είμαι έγκυος!!! Από ποιον άραγε;

Έκαιγε πολύ η μαμά…

Ο οκτάχρονος γιος μπαίνει στην κρεβατοκάμαρα και βλέπει τον μπαμπά να γρασάρει τη μαμά, λέει απορημένος.
-Καλά πατέρα τι κάνεις εκεί στη μαμά;
-Της βάζω βενζίνη αγόρι μου της μανούλας.
-Πρέπει να καίει πολύ βενζίνη η μανούλα, γιατί το πρωί της έβαζε και ο θείος ο Μήτσος!